Franchisee Nedir?

Franchisee tescil edilmiş bir sistem ve markanın imtiyaz hakkı sahibinin, belirli bir zaman için, belirli şartlar altında ve belirli sınırlar altında, söz konusu olan işin yapılması, yönetimi ve organizasyonunu sürekli denetleyerek, belirli bir isim hakkı bedeli ve yapılan işten belirli bir yüzde pay karşılığında, yatırımcılara; tescilli markasını, logosunu, denenmiş ve kendisini kanıtlamış iş yapma sistemini kullandırmasına dayanan uzun vadeli ve sürekli bir iş ilişkisidir.

Franchising sistemi ilk olarak Amerika’da uygulanmıştır. Kısa sürede verim ve başarısının yüksekliği görülmüş ve bu yeni iş biçimi hızla dünyaya yayılmıştır.

Franchising ilişkisinin doğru ve uzun süreli olabilmesi için gerekli esaslar vardır. Bunlardan birincisi para kazanmak, ikincisi kazanılan parayı doğru paylaşmaktır.

Franchising anlaşmalarında başarıya götürecek doğru zemini oluşturan esaslardan birisi de beklentilerdir.

Her iki tarafta beklentilerini doğru biçimde ortaya koymalı, eğer yapılacak iş beklentileri karşılayıp tarafları mutlu edecekse böyle bir anlaşmaya girilmelidir.

Beklentiler ortaya konulduktan sonra bunların gerçekleşip gerçekleşmeyeceği ise ciddi bir fizibilite çalışması gerektirir. Karşılanamayacak beklentilere rağmen yapılacak bir anlaşma sadece tarafların birbirinin zamanını, emeğini ve parasını boşa harcamasına dolayısıyla da mutsuzluğa sebep olacaktır.

Franchising sisteminin tarafları iki tanedir; Franchisee veren tarafa “Franchisor” ya da “Franchiser” denilir. Alan taraf ise “Franchisee” olarak adlandırılır.

Franchising sisteminin unsurları ise üç tanedir, bunlar;

Marka ve ış Yapma Sistemi: Franchisor’un Franchisee’ye sözleşme ile belirlenen şartlar altında kullanma hakkını verdiği; üzerine yatırım yapılmış ve kendisini kanıtlamış, başarılı olmuş, marka ile başarıya götüren iş sistemidir. Görüldüğü gibi burada üzerinde en çok durulan konu başarı ve kendini kanıtlamış olmaktır. Çünkü insanlar başarısını kanıtlamış bir değere ortak olmak isterler. Ortada bir başarı yada kazandıran sistem yoksa franchising söz konusu olmayacaktır.

ısim hakkı bedeli: Franchisor, Franchisee’ye kullandıracağı marka için söz konusu markaya bir çok yatırımlar yapmış ve yapmaya devam etmektedir. Bir çok yatırım yaptığı markanın kullanım haklarını bir başkasına da vermekle marka sahibi bir riske girmektedir aslında. Bu nedenle de franchising anlaşmalarında risk tek taraflı değildir. Franchisor, franchisee verirken yalnızca bundan dolayı sürekli katlanması gereken maliyetler (Denetim personeli, Eğitim Personeli, Müşteri Hizmetleri gibi) ortaya çıkmaktadır. Bu nedenle de uzun yıllar yatırım yaparak ürettiği değer için bir bedel talep eder. Bu bedele isim hakkı bedeli denilir. Anlaşmaya göre ya her sene belirli bir rakam isim hakkı bedeli olarak alınır ya da ilk yıl belirli bir bedel alındıktan sonra diğer yıllarda belirli bir yüzde paylaşım söz konusu olur.

Kurallar, sınırlar ve destek: Franchising yapılırken Franchisor’un belirlediği bazı kural ve sınırlamalar da sözleşmenin konusunu oluşturmakta, franchising sisteminin en önemli unsurlarından birisi olarak önümüze çıkmaktadır. Franchising sisteminde kural ve sınırların olmasının sebebi; ortada denenmiş ve başarısını kanıtlamış bir iş sisteminin olması ve bu başarının devam ettirilmesi isteğidir. Kurallar ve sınırların olmaması durumunda başarı riske girecek marka ile birlikte franchising ilişkisi de zarar görecektir. Franchisor böyle bir durumla karşılaşmak istemediği için de belirli kural ve sınırlar koyar. Destek ise franchising sisteminde ayrı bir öneme sahiptir. Franchisor, iş yapma usulleri, kalite, personel, eğitim, reklam, satış sonrası destek konularında franchisee’ye destek vermelidir.

Franchisee Avantajları Nelerdir?

Franchising sisteminde ortada zaten yapılmış, kendisini kanıtlamış ve devam eden bir iş vardır.

Franchiseelerin başarı durumları incelenip fikir sahibi olunabilir

Bilinen bir markanın kullanımının getireceği avantajlardan yararlanılır. Böylece Franchisor’un yaptığı ve yapacağı reklâmların tamamından faydalanılır.

Franchisor, Franchiseeyi eğitim vererek, işi kurmasına yardımcı olarak, işin nasıl yürütüleceği konusunda normlar sunarak, sürekli tavsiyelerde bulunarak ve reklâm ile destekler.

Franchisee bulunduğu bölgede tek yetkili franchisee hakkına sahip olur. Franchisor aynı bölgeye başka ruhsat veremez.

Markanın bilinirliğinden yararlanılır.

Risk Franchisor ile paylaşıldığı için azalır.

Franchisee almak markalı bir iş yapmanın en güvenilir ve en kolay yoludur.

Franchisee Nasıl Yapılır?

Franchising iki tarafı ilgilendiren bir konudur. Bu nedenle de franchisee alınırken iki tarafı da ilgilendiren araştırmalar söz konusudur. Franchisingin temel yapı taşlarından birisi sürekliliktir. Bunun sağlanabilmesi için her iki tarafında gayet açık bir şekilde kendini ortaya koyması ve her iki tarafında yapacağı araştırmalarla tatmin olarak güvene dayalı bir ilişki tesis edilmesi gerekir.

Bu nedenle her iki tarafından kendisini doğru ve açık bir biçimde ortaya koyması kadar karşı tarafı araştırması da önemlidir.

Bu noktada Franchisee almayı düşünen yatırımcı; Franchisor’un diğer franchiseeleri ile de görüşerek bilgi edinmelidir. Franchisor hakkındaki araştırma bununla sınırlı tutulmamalı, diğer kanallardan da gerekli araştırmalar yapılamalıdır. Bu kanallar; Franchisor’un hali hazırda iş yaptığı bölgede bulunan yatırımcı ve tüketiciler ile görüşerek, bir müşteri gibi belirli bir süre hizmetlerinden yararlanarak; internette Franchisor hakkındaki şikâyet, memnuniyet gibi tüketici geri dönüşleri araştırılarak, Franchisor’un tedarikçileri ve iş yaptığı sektördeki durum ve imajının araştırılarak yapılmasında fayda vardır.

Franchisor’da franchisee almak isteyen yatırımcıyı iyi araştırmalıdır. Her şeyden önce yatırımcının beklentisini tespit etmeli, bu beklentinin karşılanıp karşılanmayacağını etüt etmelidir. Bunun dışında yatırımcının bu zamana kadar yaptığı işin bulunduğu sektörde yatırımcı hakkında bir araştırma yapmalı, yatırımcının verdiği referanslar ile detaylı görüşmeler yapmalıdır. Yatırımcının daha önceden bir iş başarısızlığının, böyle bir durum var ise gerekçelerinin ve söz konusu başarısızlığın kendi alanlarında da etkili olup olmayacağının, finans kurumları ile bir probleminin olup olmadığının, herhangi bir davaya taraf olup olmadığının araştırılması doğru bir iş birlikteliği için gereklidir.

Franchisee ayrıca iş ve hizmetinde bir araştırmasını yapmalıdır. Söz konusu işin kendi iş yapma yapısı ile uyumlu olmadığını, bu işin gereklerini yerine getirip getiremeyeceğini, bu iş ile beklentilerine ulaşıp ulaşamayacağını, yatırım yapmayı düşündüğü yerin bu iş için uygun olup olmayacağını iyi araştırmalıdır.

Yer konusunda ise her iki tarafında bir araştırma yaparak ortak bir karar ve kanaate varmaları gerekmektedir. Yatırım için seçilmiş bir alan var ise; bu alanın yatırım için uygun olup olmadığı, rakiplerin durumu, tüketici ve hedef kitlenin durumu, bölgede söz konusu yatırım için bir gerek olup olmadığını, seçilen yerin kira ise maliyetlere olacak etkisini, yatırımcının bu bölgedeki iş yapma gücünü, Franchising anlaşmasına konu olacak markaya ilişkin bölgedeki mevcut bakışı iyi incelemek gerekir. Yatırım için henüz yer belirlenmemişse; söz konusu yatırıma ihtiyaç olacak bölgenin ciddi araştırmalar ile belirlenmesi gerekir.

Bundan sonra ise anlaşma üzerinde çalışma yapmak gerekmektedir.

Anlaşma çerçevesinde üzerinde çalışılacak konuların başında koşullar gelir. Franchising işleminin hangi koşullar altında yapılacağının iyi belirlenmesi ileride doğabilecek anlaşmazlıkları daha baştan önlemesi nedeni ile önemlidir. Taraflar yerine getiremeyecekleri koşulları hiçbir şekilde yerine getireceğini taahhüt etmemelidir. Gerekiyorsa anlaşmadan vazgeçilmelidir.

ıkinci önemli konu bölgedir. Bölgenin tanım ve tarifi, sınırları iyi belirlenmelidir. Franchisor’un hangi şartlar altına bu bölgede çalışma yapabileceği, ya da söz konusu bölgeden kendisine gelecek bir talebe ilişkin olarak franchiseenin haklarının ne olduğu iyi belirlenmelidir.

Ücretler ise doğru bir paylaşım esasına göre belirlenmelidir. Neticede yapılan iş ticari bir konudur. Ticaretin konusu ise paradır. Bu konunun yeterince önemsenmemesi anlaşmanın ana merkezlerinden birinin eksik olması anlamına gelir ki merkez ve zemin sağlam olmazsa anlaşmanın uzun süreli olması beklenemez.

Destek konusunun çerçevesinin çizilmesi her iki taraf içinde önemlidir. Çerçeve belirlenmez ise franchisee farklı beklentiler içinde olacak Franchisor bunları yapmadığında destek görmediği hissine kapılacaktır. Franchisor ise anlaşmada belirlenmemiş her bir destek talebini ilave maliyet olarak göreceğinden söz konusu franchisingden yeterince kâr edemediğini düşünecektir.

Sınırlamalar konusu yine her iki taraf için önem arz eder. Franchisor için sınırlamalar bu zaman kadar başarı ile yürütülmüş bir işin garantisi niteliğinde iken Franchisee için kendisini sınırlayan hareket alanını daraltan unsurlar niteliğinde görülebilir. Bu nedenle sınırlamaların belirlenmesi her iki tarafın memnun olacağı bir anlaşmanın ön şartıdır.

Ayrılış hukuku aslında üzerinde en çok durulması gereken konulardan biridir.  Bu konu kesinlikle bugünün iyi ilişkileri çerçevesinde değerlendirilmemeli her iki tarafın hukuku da tam olarak belirlenmelidir. Aksi takdirde ileride yaşanacak bir problemde konu havada kalacak hem iş başarısızlığı, ilişki yıpranmasına neden olacak hem de zaman, para ve emek kaybını beraberinde getirecektir.

Hangi Yapılarda Franchisee Alabilirim?

DryWhite^® franchisee iki şekilde olmaktadır. Bunlardan birisi makineli yatırım olan komple tesis diğeri makinesiz bir yatırım olan toplama merkezi şeklindedir.

Komple Tesis:

Kuru temizleme ve yıkama hizmetlerine yönelik tüm işlemlerin yapılabileceği bir makine parkurunu içeren tesis tipidir. Makine yatırımının franchisee tarafından yapıldığı bu sistemde DryWhite^® konseptinde yer alan ve yatırımın yapılacağı bölgeyi de dikkate alarak hazırlayacağı makine-ekipman listesini yatırımcıya sunar. Yatırımcı arzu ederse bu makineleri kendisi temin edebilir ya da DryWhite^® ilişkilerinden yararlanır. DryWhite^® Franchiseeye olan desteğini bu noktadan itibaren başlatmaktadır. DryWhite^®’ın makine ekipman yatırımından herhangi bir kâr amacı gütmesi söz konusu değildir. Bu nedenle de yatırımcıyı makine ekipmanları kendisinin temin etmesi ya da birlikte temini konusunda serbest bırakmaktadır. Yatırımcı DryWhite^®’ın bu konudaki desteğinden yararlanmak isterse makine alımı konusundaki tüm görüşmeler yatırımcı ile birlikte yürütülecek, makine ekipmanların alınacağı firmaya yapılacak ödemelerin tamamı yatırımcı ile makine ekipman firması arasında olacaktır.

Tüm tesislerimizde DryWhite^® tarafından temin edilen Böwe, Girbau, ADC, Domus, Certuss, Artmecc, Malavasi makineler ile DryWhite^® kuru temizleme programı kullanılmaktadır.

Toplama Merkezi:

Makine ekipman içermeyen ve kayıt-kabul, markalama, kontrol ve teslim işlemlerinin yapıldığı butiklerdir. Üretime ilişkin tüm işler merkezi tesisimizde yapılır.

Nakit ihtiyacı Nedir, Leasing Yapılabiliyor mu?

Yapılacak yatırımın tutarı tesis tipine göre değişiklik göstermektedir. Makineli komple bir tesis için göze alınacak yatırım tutarı yaklaşık yatırım bölgesine göre değişmekle birlikte (Çift makine, tek makine, tesis büyüklüğü gibi) 110 bin ila 140 bin Euro arasında değişmektedir. Bu bedel içerisine makine ekipmanlar, tesisat, konsept, DryWhite^® kuru temizleme programı, isim hakkı bedeli dahil olmaktadır.

Bu büyüklükte bir yatırım için yatırımcının bankalar ile olan ilişkisine bağlı olarak %60-75 oranında leasing kullanılabilmektedir. Leasing yapılamayan miktar ise nakit ihtiyacını oluşturmaktadır. DryWhite olarak makinalı tesislerde isim hakkı bedeli 15.000 Euro talep etmekteyiz.

Makinesiz bir toplama merkezi için ise yaklaşık yatırım tutarı tutulacak yerin büyüklüğü, hava parası gibi etkenlere bağlı olarak 10 bin ila 25 bin Euro arasında olmaktadır. Bu tutarın içerisine konsept, elbise muhafaza sistemi, DryWhite^® kuru temizleme programı, isim hakkı bedeli dahildir. Toplama merkezlerimiz için ise isim hakkı bedeli 5.000 Euro olup 1 kereye mahsus alınmaktadır.

Burada ise bankalar ile olan ilişkiye bağlı olarak kredilendirme yapılabilmektedir.

DryWhite Tarafından Verilen Destekler Nelerdir?

Yer analizi, fizibilitesi ve seçimi,

Eğitim desteği

Reklam desteği (Tasarım ve ajans masrafları DryWhite, Matbaa vb masraflar Franchiseeye ait)

Kurulum sırasında projelendirme ve makine ekipman alımında destek

Rakipler ile rekabette fiyat ve kampanya desteği

Makine ekipmandan matbaa konusuna kadar tedarikçi desteği (Franchisee kendi tedarikçilerini kullanabilir ancak kurumsal kimlik kitabına uyulması zorunludur)

Müşteri hizmetleri desteği

Kurumsal pazarlama desteği

Denetimler ile işin doğru yapılması konusunda tavsiye ve destek

Markayı ve itibarı koruma güvencesi

Yeni teknolojilerin takibi, bilgilendirilmesi ve adapte edilmesi konusunda eğitim ve destek

Yasal izinlerin alınması konusunda yardım ve destek

Eleman temin ve eğitimi konusunda destek

Daha Önceden Sektörel Bilgi ve Tecrübeye sahip Olmam gerekiyor mu?

Bu konuda değerlendirmeler yatırım tipine ve yatırım bölgesine olan talebe göre değişmektedir. Aynı yatırım bölgesi için birden fazla franchisee talebi olması durumunda sektör hakkında bilgisi olan yatırımcı öncelikli tercih olmaktadır. Ancak hiçbir franchising anlaşmamızı bugüne kadar sadece tek başına bu kriterden dolayı bir yatırımcıya vermiş değiliz. Zaten bilgi sahibi olmayan yatırımcıda firmamızın danışmanları ve uzmanları tarafından her türlü konuda eğitilmektedir.

Sektörel bilgi daha çok makineli yatırım için aranmaktadır. Makineli yatırımda bu kriterin aranmasının sebebi ise tüketicilerin alacağı hizmeti birebir söz konusu yatırımcıdan almasıdır. Yatırımcının konu hakkında bilgisi yok ise her türlü eğitime ve denetlemeye rağmen küçükte olsa bir hata riski olabilmektedir. Hatalar ise yatırımcıdan çok markaya yansımakta konu ile hiçbir ilgisi olmayan diğer tesis ve franchiseelerimizde bundan olumsuz etkilenmektedir.

Bu nedenle Sektörel bilgisi olmayan yatırımcılar için önerimiz bir toplama merkezi ile başlayıp 1,5-2 yıllık bir periyodun sonunda hem tarafların birbirini tanımasına hem de iş hakkında bilgi ve tecrübeye sahip olmasına bağlı olarak makineli yatırma geçiş kararının değerlendirilmesidir.

Toplama merkezi türü franchiseelerde ise yatırımcının sektör hakkında bilgisi olmasa bile kendisine gerekli eğitimler tamamlanıp, firmamızı temsile yeterlilik kazanana kadar personel desteği sağlanmaktadır.

Yer Seçimi Nasıl Oluyor?

Yer seçimi iki türlü olmaktadır. Birincisi yatırımcının önerisi ve DryWhite^®’ın onayı ile ikincisi DryWhite^®’ın tespit ettiği ve franchisee kararı verdiği bir bölgenin yatırımcı tarafından onaylanması ile.

Ancak bu konuda yer seçimini kim yaparsa yapsın detaylı bir araştırma ve fizibilite yapılmaktadır. Fizibilitenin uygun çıkması durumunda yatırım kararı için diğer konuların araştırılması ve görüşülmesine geçilmektedir. Aksi takdirde alternatif bölgelerin tespiti için bir çalışma yapılmakta ve her iki tarafın mutlu olacağı anlaşmalara zemin hazırlanmaktadır.

Yetişmiş Personel Desteği Veriyor musunuz?

Yetişmiş personel konusu sektörümüzün en önemli sıkıntılarından birisidir. Çünkü maalesef henüz bu sektöre yönelik bir okul yok. Ancak DryWhite^® bu konuda iyi bir gayri resmi okuldur. şu ana kadar yaklaşık 20’ye yakın kalifiye eleman yetiştirmiş, bu personelden bir kısmı sadece ıstanbul’da değil Türkiye’nin değişik bölgelerinde kendi işlerini kurmuş ve başarı ile yürütmektedir.

Mevcut personel bilgi bankamızda franchiseemize uygun bir personelin olması durumunda tarafları görüştürerek yardımcı olmak yoluna gitmekteyiz. Eğer franchiseemiz kendisi bir personel alımı yapıyorsa DryWhite^® bu konuda zaten gerekli denetlemeyi yapmakta; Sektörel olarak bilgiye sahip olsa bile DryWhite^® normları konusunda eğitime tabi tutmaktadır.

Eğer sektör konusunda bir bilgisi yoksa toplama merkezleri için ilk etapta 15 günlük yoğun eğitim programı sonrasında işbaşı yaptırılıp, her hafta belirli sürelerle eğitime devam edilmektedir. Ancak makineli tesisler için üretim personeli alımı konusunda DryWhite^® merkez mutlaka onay sürecinden geçirmekte yeterliliği olmayan personeli hiçbir makineli DryWhite^® tesisinde çalıştırmamaktadır. Bunun nedeni üretim personelinin 15 -30 günde yetiştirilmesinin mümkün olmaması ve işimizin hata kabul etmemesidir. Üretim personeli yetiştirmek en hızlı şekilde bile 1 yıldan daha kısa sürede doğru biçimde olmamaktadır.

DryWhite Sistem Farklılıkları Nelerdir?

DryWhite^® Kuru Temizleme ve Yıkama Hizmetlerini bireysel, kurumsal ve online olarak sunan bir kuruluştur.

DryWhite^® kesinlikle bir makine ekipman satıcısı değildir. Bunun nedeni ise DryWhite^® olarak franchisee satışından değil işletmesinden para kazanma politikamızdır. Bu sebeple makine ekipmanlarımızı tüm tesislerimiz için bu işi doğru yaptığına inandığımız bir firma olan olan BÖWE, GİRBAU,ADC,MALAVASİ firmalarından temin etmekteyiz.

Çünkü makine ekipman konusu gerçekten önemli ve teferruatlı bir konudur. Bir makineyi ithal etmek ile konu bitmemektedir. Tesislerimiz hizmet üreten yerlerdir ve bu hizmetler söz konusu makine ekipmanlar ile üretilmektedir. Sektörümüzde ise işimizin özelliği nedeni ile hizmetin aksaması çok kabul edilebilir bir durum değildir. Makine konusunda ise hizmetin aksamasının önüne geçmek ancak iyi bir teknik servis hizmeti ve iyi bir yedek parça stoku ile olmaktadır. Bu sebeple biz makinelerimizi kendimiz ithal edip satmak yerine işi bu olan yeterli yedek parça stoku ve teknik servisi olan tedarikçimiz ile yürütmekteyiz.

Bu nedenle de yatırım sırasında sözleşmede belirtilen isim hakkı bedeli dışında hiçbir maddi talepte bulunmuyoruz.

DryWhite^® olarak gerek makine temini şeklinde gerekse konsept ve diğer işlerin yapılmasında ihtiyaç olan tedarikçiler konusunda yatırımcıları sıkıntıya sokacak zorlamalarda bulunmuyoruz.

Burada aradığımız tek ölçüt kurumsal kimliğimize uygunluktur.

Bunun yanında DryWhite^®'ın tesislerinde DryWhite^® kuru temizleme programı ile tam bir otomasyon sağlanmaktadır.

Özetleyecek olursak franchising konusundaki en büyük farklılığımız franchisee satışından değil işletmesinden para kazanma politikasıdır.

Franchisee Sınırlamalarınız Nelerdir?

DryWhite^® olarak Franchisee verirken bazı konularda hiçbir şekilde esneklik ve toleransımız bulunmamaktadır. Bunun nedeni esneklik ve toleransın olmadığı konuların direkt marka ve iş kalitemiz ile ilgili olmasıdır.

DryWhite^® olarak yalnızca kendimize ait yerlerin değil bugüne kadar verdiğimiz franchiseelerin de haklarını korumak en önemli görevlerimizden biridir. Çünkü biz franchiseelerimizi kendimizden farklı görmüyoruz, kendimizi ve franchiseelerimizi bir ekibin üyesi olarak değerlendiriyoruz. Başarı ekip işidir. Ekibin hakları korunmadı zaman başarıya ulaşan ve koruyan ekibi muhafaza etmek mümkün değildir.

Bu nedenle aşağıdaki konularda kesinlikle esneklik ve tolerans tanımamaktayız;

Aynı bölgede birbirinin gelirini etkileyecek biçimde iki franchisee verilmemektedir.

Kurumsal kimliğimiz tam olarak uygulanmaktadır.

Bugüne kadar hazırlanmış, yayınlanmış ve uygulanmakta olan DryWhite^® Normları yanında bundan sonra hazırlanıp, yayınlanacak tüm normlara da kesinlikle uyulmasını zorunlu tutulmaktadır.

DryWhite^® isminin geçeceği hiçbir materyal, reklâm, broşür web sitesi, e-mail merkezin yazılı onayı alınmaksızın kullanılamamaktadır. Bunların kullanılabilmesi için öncelikle merkezin kurumsal kimliğe uygunluk onayı vermesi gerekmektedir.

Sektörün Geleceği?

Çalışan nüfusun artması, tekstil çeşitleri ve özelliklerinin gelişmesi, şehirleşme, daha bakımlı giyinme ihtiyaç ve isteği gibi koşullara bağlı olarak kuru temizleme sektörü her geçen gün biraz daha hızlı büyümektedir.

Soru, Görüş ve Önerileriniz ıçin 

Online Ön Başvuru ıçin Tıklayınız